Rozoom

Powstawanie siniaków to proces fizjologiczny, który może wydawać się banalnie nieatrakcyjny.  Jak bardzo mylna jest to opinia pokazuje przykład tekstu „Siniaki”, autorstwa Magdaleny Palinki. Dzięki niemu autorka wyśpiewała główną nagrodę festiwalu Naukofonia 2025.

Na 1. Festiwalu Piosenki Naukowej „Naukofonia”, który Cogiteon zorganizował jesienią 2025 roku, oprócz mnóstwa fantastycznych piosenek zadebiutował też szczególny utwór - piosenka o stresie, od A do Z przygotowana przez pracowników Cogiteonu...

Dźwięki muzyki nie istnieją same, oddzielnie. W utworach objawiają się w towarzystwie innych dźwięków. To, że takie towarzystwo dźwięków budzi takie a nie inne emocje wynika właśnie z dźwiękowego współbrzmienia, czyli z harmonii. Ale harmonia jest nie tylko fenomenem ze świata dźwięków. W niezwykły sposób objawia się też w naturze! 

Nawet 8 metrów może liczyć cały układ pokarmowy dorosłego człowieka. Na te metry gastrologicznego szlaku, którymi podąża pogryziona kanapka (a potem jej niestawione resztki) składają się wyspecjalizowane odcinki, często o zupełnie różnych i niezwykłych właściwościach.

Aby widzieć otaczający nas świat potrzebujemy oczywiście oczu, ale nieodłącznym elementem umożliwiającym widzenie jest również nasz układ nerwowy. Oczy odbierają docierające do nich światło, a pobudzenie receptorów wzrokowych jest przetwarzane na impulsy nerwowe, które...

Wyobraź sobie, że Ziemia jest otulona niewidzialnym, przezroczystym kocem. Ten koc to nic innego jak atmosfera, nasze ubranie ochronne, które nie ma wyraźnej granicy i stopniowo zanika, przechodząc powolutku w kosmiczną pustkę...

Promieniowanie ultrafioletowe (UV), którym raczy nas Słońce, w odpowiednich dawkach powoduje produkcję przez organizm witaminy D, wspomaga leczenie niektórych chorób oraz wpływa na poprawę nastroju. Gdy jednak wystawimy się na zbyt duże dawki tego światła...

Dramatyczna przygoda w kosmosie! Lądujemy na nieznanej planecie i badając jej właściwości musimy dowiedzieć się, gdzie jesteśmy. Przy okazji możemy też sprawdzić, czy to miejsce przyjazne do rozwoju życia czy jednak puste i niegościnne terytorium...

Mikroorganizmy towarzyszą nam cały czas, występują w otaczającym nas środowisku i kolonizują nasz organizm. Co prawda nie są dostrzegalne „gołym okiem”, jednak one istnieją i pełnią wiele ról...

Bakterie chorobotwórcze, grzyby lub wirusy potrzebują odpowiednich warunków do działania. W wielu przypadkach idealnym miejscem są dla nich ciała zwierząt (w tym ludzi). Wchodzą nieproszone i zaczynają się panoszyć w Twoim organizmie. Atakujące patogeny trafiają jednak na silną tarczę obronną....

Zaczyna się starcie!

Chcemy kupić kilka przedmiotów – jakiś sok, koszulkę, ręcznik. Jak wybrać odpowiedni towar? Sklepy dążą do maksymalnego zarobku i chcą wpłynąć na nasze zakupowe decyzje. Warto więc wiedzieć jakich sposobów używają! Przedstawiamy jeden z niewielu w centrach nauki eksponatów dotyczących konsumpcji i ekonomii.

Polimeraza mknie wzdłuż nici DNA z niemałą szybkością. Powiela nawet do 1000 nukleotydów na sekundę [1]. Istny rollercoaster w skali nano. Nic więc dziwnego, że czasem może zdarzyć jej się pomyłka...

Podobnie jak w ekonomii, także w świecie przyrody cechy organizmów można widzieć w kategoriach kosztów i zysków. Na przykład to, że dany organizm jest ogromny...

Niektórzy twierdzą, że czas snu to czas stracony: nic się nie dzieje i przepada tyle godzin z życia. Nic bardziej błędnego....

Zaczęło się dawno, dawno temu, gdy przodkowie ludzi i szympansów poszli własnymi ewolucyjnymi drogami. Po kolejnych milionach lat praludzie przemieszczali się na dwóch nogach, sprawnie rzucali i obrabiali kamienie....

Każdy przedmiot upuszczony z wysokości – spada na Ziemię. Takie doświadczenia gromadzimy od najmłodszych lat. Nie ma wyjątków: owoce spadają z drzew zawsze ku ziemi, nieopacznie upuszczony ołówek również, nawet lekkie piórka początkowo szybujące w powietrzu w końcu i tak osiadają na gruncie.

Około 8 milionów lat temu żył w Afryce wspólny przodek człowieka i szympansa. Zamieszkiwał lasy i ich obrzeża, wiele czasu spędzał na drzewach, poruszał się za pomocą czterech kończyn, rzadko przyjmując postawę wyprostowaną. Daleka jeszcze była droga tego praprzodka do powstania Homo sapiens, nie mówiąc już o stworzeniu cywilizacji.

Co jedzą te smoki? Jak wielkie mogą urosnąć? Jak może wyglądać konstrukcja szkieletu, który podtrzymuje takie ciała?

Oto bohater pierwszoplanowy. Miejscowi nazywają go Shai Hulud, a naukowcy Geonomyodium arachnus. Jego rola jest fundamentalna.

Nim skończył się luty w lasach już pojawiły się już pierwsze kwiaty. Teraz nadszedł bardzo dobry moment na wyprawę i obserwowanie przyrody. Wygląda na to, że wiosna 2024 jest tuż-tuż!