Dlaczego Cogiteon powstaje w Czyżynach - osiem powodów | Małopolskie Centrum Nauki Cogiteon

Skip links

Dlaczego Cogiteon powstaje w Czyżynach – osiem powodów

Udostępnij

Lokalizacja często decyduje o sukcesie lub porażce przedsięwzięcia. To trudna decyzja. W połowie 2016 roku przed jedną z takich decyzji stanął Zarząd Województwa Małopolskiego.

Centrum nauki będzie mieścić m.in. interaktywną wystawę stałą, 6 laboratoriów i salę konferencyjną. Nieruchomość, która miała pomieścić kilka funkcji, musiała być odpowiednio duża. W zasobach województwa takiej nie było. Po wielomiesięcznych analizach najwięcej argumentów przemawiało za pozyskaniem działek przy al. Bora-Komorowskiego. Dlaczego Cogiteon powstaje w Czyżynach? Przedstawiamy podsumowanie z aktualnej perspektywy.

To była Strefa Aktywności Gospodarczej

W dokumentach planistycznych, które są podstawą przy podejmowaniu decyzji, teren przeznaczony był pod zabudowę przemysłową. Oznacza to, że mogły na nim powstać np. kolejne biurowce pobliskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej (miała prawo pierwokupu).

To były dwa pola uprawne oraz resztki ogródków działkowych

Mieszkańcy Krakowa nie korzystali z tego terenu. Nic dziwnego. Spalone resztki altanek, ogrodzenia z drutami kolczastymi i wszechobecne składowiska śmieci i gruzu nie zachęcały do spacerów. O tym, że teren nie był odwiedzany świadczyły wysokie trawy (bez ścieżek) oraz naturalna sukcesja roślinności po dawnych ogródkach działkowych. To betonowy pas startowy oraz urządzona zieleń Muzeum Lotnictwa Polskiego były i są celem spacerów. I to się nie zmieni.

Widoczne zarośla wśród których znajdują się śmieci.
Wnętrze działki na której powstanie Cogiteon. Fotografia z 2019 roku.

Śmieci na terenie inwestycyjnym w Czyżynach

To nie była zadbana roślinność

Ponad 50 drzew rosnących na tym terenie było w bardzo złym stanie fitosanitarnym (posusz, drzewa martwe, wypróchniałe, allelopatia). Z analizy dendrologicznej wynika też, że w miejscu nielegalnych ogródków najwięcej było orzechów włoskich (33 sztuki). Kilkanaście okazów pozostało na swoim miejscu. Dołączą kolejne, tworząc 2-hektarowy park w którym będzie 296 różnorodnych drzew (wykluczone zostały gatunki obce i inwazyjne).

Były tu zwierzęta pospolite

Przyrodnicy nie stwierdzili obecności na analizowanych 4 ha terenu gatunków pod ścisłą ochroną. Przed przystąpieniem do realizacji inwestycji przenieśliśmy 2064 ślimaki winniczki w nowe miejsca bytowania. Planujemy instalację budek, poidełek i karmników.

Potrzebne grunty miały tylko trzech właścicieli

W wielu miejscach Krakowa działki mają skomplikowany układ (struktura łanowa) oraz trudną historię (wielu spadkobierców). Tak nie było w tym przypadku. Pola uprawne należały do osoby prywatnej, a pozostałe działki do podmiotów publicznych: Miasta Krakowa oraz Politechniki Krakowskiej. To pozwoliło na szybkie uregulowanie struktury własnościowej.

Na pierwszym planie pola uprawne z resztkami kukurydzy, w tle widoczne bloki mieszkalne.
Jedno z pól uprawnych należących wcześniej do prywatnego właściciela.

Samochód dostawczy zaparkowany na pasie startowym, a przed nim sterty worków ze śmieciami.
Efekt akcji sprzątania terenu w Czyżynach. Zebraliśmy ponad 150 worków śmieci.

Tu można dojechać autobusem (a w przyszłości tramwajem)

Jednym z podstawowych kryteriów przy doborze lokalizacji była jej dostępność środkami komunikacji publicznej. Aleją Bora-Komorowskiego już teraz przejeżdża 5 linii autobusowych. Blisko zlokalizowany jest przystanek „Jurczaka”. Miasto planuje też poprowadzenie linii tramwajowej z Mistrzejowic przez ul. Dobrego Pasterza z odgałęzieniem w stronę ul. Stella-Sawickiego.

W centralnym miejscu województwa, ale poza centrum Krakowa

Lokalizacja pomiędzy Krakowem a Nową Hutą pozwoli wygenerować nową przestrzeń spotkań i aktywności. Dzieci będą mogły korzystać z placu zabaw, a dorośli spacerować po parku lub ogrodzie na dachu. Teren nie będzie ani zamykany, ani grodzony. W Krakowie i okolicach (Wieliczce i powiecie krakowskim) mieszka prawie 1/3 Małopolan.

Dwie instytucje będą mogły działać razem

Mowa o Muzeum Lotnictwa Polskiego – instytucji kultury Województwa Małopolskiego. Cogiteon i MLP już współpracują. W gmachu głównym odbyły się dwie edycje Małopolskiej Nocy Naukowców, powstała też seria wspólnych filmów edukacyjnych. W przyszłości będzie można osiągnąć efekt synergii. Obie instytucje na nim skorzystają.

Cogiteon nie ogranicza też możliwości organizowania Pikników Lotniczych. Celowo bryła budynku jest odsunięta od betonowego pasa startowego, a sam obiekt wznosi się stopniowo z poziomu gruntu w stronę al. Bora-Komorowskiego.

Zapraszamy do obejrzenia jednego z odcinków z serii “Skrzydła i wiedza”:

Return to top of page
Przejdź do treści