Krótko i węzłowato. Syrop glukozowo-fruktozowy

Skip links

Krótko i węzłowato. Syrop glukozowo-fruktozowy

Udostępnij

Słodycze – kto z nas ich nie lubi i nie podjada ze smakiem? To właśnie słodki smak pobudza mózg do produkcji serotoniny, nazywanej też hormonem szczęścia. Co nadaje cukierkom, ciastkom i napojom owocowym słodki smak? Składnikiem tym jest zazwyczaj syrop glukozowo-fruktozowy.

Wbrew pozorom syrop glukozowo-fruktozowy znajdziemy nie tylko w słodkich przekąskach, ale także w wielu innych produktach spożywczych. Czym on jest i dlaczego jest tak popularny?

Na początku jest kukurydza

Syrop glukozowo-fruktozowy (HFCS – z ang. high fructose corn syrup – wysokofruktozowy syrop kukurydziany) wytwarzany jest ze skrobi kukurydzianej. Skrobia jest wielocukrem występującym w roślinach. W zależności od rodzaju syropu zawiera on różny stosunek ilości glukozy do fruktozy. Fruktoza to typ cukru, który występuje naturalnie m.in. w owocach, miodzie i nektarze kwiatowym. Jest najsłodszym z wykorzystywanych do słodzenia węglowodanów, zarazem jest związkiem wolno wchłanianym, co czyni go mało przydatnym podczas wysiłku. Innym z cukrów prostych jest glukoza, nieco mniej słodka od cukru spożywczego. I fruktoza, i glukoza występują  w syropie w stanie wolnym. Cały proces jego otrzymywania wymaga czasu i zachowania specjalnych warunków takich jak, odpowiednio dobrana temperatura i właściwe środowisko reakcji. Otrzymany produkt należy jeszcze oczyścić i zagęścić.

cogiteon rozom
Syrop glukozowo-fruktozowy jest produktem idealnym…, ale tylko dla producentów żywności!

W naszych domach stosujemy zazwyczaj biały cukier – sacharozę, produkowaną z buraków cukrowych. Składa się ona z cząsteczek glukozy i fruktozy, występujących w równych proporcjach, połączonych wiązaniem chemicznym.

Mimo że otrzymanie syropu glukozowo-fruktozowego nie jest prostą sprawą, to producenci żywności chętnie go stosują (nie tylko do słodyczy – ale i wędlin, serków, keczupu i setek innych wyrobów), ze względu na jego niską cenę i szczególne właściwości. Syrop ten jest płynny, dzięki czemu łatwiej go rozpuścić i przechowywać. Ma to także wpływ na wygląd produktów, do których jest dodawany i ich dłuższy termin przydatności. Jest też dużo słodszy od sacharozy (nawet 40% słodszy), zatem zużywa się go mniej. Dla producentów żywności składnik ten jest więc substancją idealną, w porównaniu do innych produktów słodzących i wydawać by się mogło, że ma same zalety. Niestety nie jest to substancja dobra dla naszego organizmu.


Ciekawe? Zobacz także: Druga szansa. Po co nam upcykling?


Za dużo

Syrop glukozo-fruktozowy to produkt wysoce przetworzony. W procesie wytwarzania został pozbawiony składników odżywczych ważnych dla naszego organizmu. Liczne badania wskazują (opisuje je artykuł „Zagrożenia zdrowotne…”), że nadmierne spożycie syropu glukozowo-fruktozowego może powodować choroby groźne dla naszego życia, takie jak: otyłość, cukrzyca, choroby serca czy niektóre nowotwory.

Od wieków glukoza i fruktoza były obecne w diecie człowieka, ale pochodziły one głownie z owoców czy warzyw, które w czystej postaci zawierają dodatkowo błonnik, witaminy oraz sole mineralne. Tych ważnych składników brak w syropie.

Badania wykazały, że ryzyko chorób związanych ze spożyciem syropu glukozowo-fruktozowego wzrasta, gdy stanowi on ponad 35% składu diety, trzeba jednak pamiętać, że czasem jego zawartość w napoju energetycznym, jogurcie czy batoniku może być tak duża, że przekracza dzienne zapotrzebowanie na cukry. Sprawy nie ułatwia też fakt, że producenci żywności nie mają obowiązku podawania dokładnej ilości syropu glukozowo-fruktozowego w składzie produktu.

Syrop glukozowo-fruktozowy dodawany jest do wielu produktów, które spożywamy na co dzień. Wraz z nim rośnie ilość cukrów w naszej diecie. Jest ich stanowczo za dużo!

Co nam może grozić, gdy będziemy spożywali syrop glukozowo-fruktozowy w dużych ilościach? Takie zachowanie może przyczynić się do powstania cukrzycy. Duża ilość fruktozy powoduje też nadprodukcję kwasu moczowego, co wpływa na rozwój dny moczanowej i kamicy nerkowej – chorób związanych z układem moczowo-płciowym. Wpływa ona także na wzrost apetytu, bowiem jej spożywanie nie pobudza wydzielania hormonów odpowiedzialnych za informowanie organizmu, że jesteśmy już syci. Konsekwencją tego stanu będzie otyłość.  Nadmiar syropu glukozowo-fruktozowego może także prowadzić do stłuszczenia wątroby, co jest spowodowane gromadzeniem się kwasów tłuszczowych w komórkach wątroby. Zbyt duża ilość tego składnika w codziennej diecie zwiększa również ryzyko nadciśnienia tętniczego.

Każdy produkt stosowany w nadmiarze ma niekorzystny wpływ na nasz organizm. Jak w każdej dziedzinie życia, również w przypadku diety, ważne jest zachowanie równowagi i różnorodności. Syrop glukozowo-fruktozowy jest substancją dodawaną do produktów spożywczych, która dostarcza nam dodatkową dawkę cukru i zwiększa jego dobową ilość w diecie. Lepiej wybierzmy owoce, w których całkowita ilość cukru jest dużo mniejsza. Kiedy mamy ochotę na słodką przekąskę najpierw sprawdźmy jej skład i zdecydujmy się na taką bez zbędnych dodatków.

Źródła:
  • K. Biernacka, M. Hoffmann, A. Piotrowska „Zagrożenia zdrowotne związane ze stosowaniem syropu wysokofruktozowego w produkcji żywności.”
  • J. Sadowska, M. Rygielska „Technologiczne i zdrowotne aspekty stosowania syropu wysokofruktozowego do produkcji żywności.”
  • K. Okręglicka, M. Pardecki, A. Jagielska, P. Tyszko „Metaboliczne efekty nadmiernego spożycia fruktozy z dietą.”
  • J. Grupińska, T. Grzelak, M. Walczak, M. Kramkowska, K. Czyżewska “Korzyści i zagrożenia związane z konsumpcją naturalnych zamienników sacharozy” 

Ciekawe? Zobacz także: Nowe technologie 2019. Sukcesy i porażki


Return to top of page
Przejdź do treści